ABD Harrier Dönemini Kapattı | SavunmaSanayiST
ABD, yarım asrı aşkın süredir hizmet veren son operasyonel AV-8B Harrier II savaş uçaklarını emekliye ayırarak “jump jet” dönemini resmen sona erdirdi. Böylece 1971 yılında başlayan Harrier operasyonları son bulurken, platformun görevleri tamamen F-35B Lightning II savaş uçaklarına devredildi.
Kuzey Carolina’daki Cherry Point Deniz Piyadeleri Hava Üssü’nde düzenlenen tören kapsamında son operasyonel Harrier filosu olan VMA-223 (Bulldogs), uçaklarına veda etti. Beş AV-8B Harrier‘ın gerçekleştirdiği son formasyon uçuşu, ABD Deniz Piyadeleri havacılık tarihindeki en uzun soluklu dönemlerden birinin kapanışını simgeledi.
Deniz Taarruz Filosu 223 Komutanı Yarbay John B. Cumbie yaptığı açıklamada, Harrier’ın yalnızca bir savaş uçağı değil, Deniz Piyadeleri’nin seferî harekât anlayışının sembollerinden biri olduğunu belirtti.
Harrier’ı benzerlerinden ayıran en önemli özellik, kısa kalkış ve dikey iniş (STOVL) kabiliyetiydi. Rolls-Royce Pegasus motorunun yönlendirilebilir itki sistemi sayesinde platform; geleneksel pistlere ihtiyaç duymadan ileri konuşlanma noktalarından, hasar görmüş pistlerden ve amfibi hücum gemilerinden görev yapabiliyordu.
Bu özellik, Deniz Piyadeleri birliklerinin hava gücünü cephe hattına çok daha yakın bölgelerde konuşlandırmasına imkân tanıdı.
İngiltere’den ABD’ye Uzanan Hikâye
Harrier’ın hikâyesi Soğuk Savaş döneminde İngiltere’de başladı. Hawker Siddeley tarafından geliştirilen ilk AV-8A Harrier’lar, 1971 yılında ABD Deniz Piyadeleri envanterine girdi.
1980’li yıllarda McDonnell Douglas ve British Aerospace iş birliğiyle geliştirilen AV-8B Harrier II ise daha güçlü motoru, artırılmış mühimmat kapasitesi, gelişmiş aviyonikleri ve kompozit kanat yapısıyla platformun kabiliyetlerini önemli ölçüde artırdı.
Bir dönem yaklaşık 280 Harrier işleten ABD Deniz Piyadeleri, platformu onlarca yıl boyunca yakın hava desteği görevlerinin temel unsurlarından biri olarak kullandı.
Çöl Fırtınası’ndan Kızıldeniz’e
Harrier, hizmet süresi boyunca ABD‘nin katıldığı hemen her büyük operasyonda görev yaptı.
1991 yılında gerçekleştirilen Çöl Fırtınası Harekâtı sırasında Kuveyt sınırına oldukça yakın ileri üslerden faaliyet gösteren AV-8B’ler, savaş boyunca 3.380 sorti icra ederek 4 bin saatin üzerinde uçuş gerçekleştirdi.
Platform daha sonra Kosova, Afganistan, Irak ve Libya operasyonlarında görev aldı. Son yıllarda Kızıldeniz’deki güvenlik operasyonlarında da faaliyet gösterdi.
ABD Deniz Piyadeleri’ne göre Harrier, görev yaptığı her bölgede yüksek harekât temposunu sürdürebilen etkili bir yakın hava destek platformu olarak öne çıktı.
F-35B Dönemi Başladı
Harrier’ın emekliye ayrılmasıyla birlikte ABD Deniz Piyadeleri’nin kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahip tek savaş uçağı F-35B Lightning II oldu.
Yıllar boyunca Pentagon’un en tartışmalı programlarından biri olarak değerlendirilen F-35B, Harrier’ın sunduğu STOVL kabiliyetini korurken görünmezlik teknolojisi, gelişmiş sensör füzyonu, elektronik harp sistemleri ve ağ merkezli harp yetenekleriyle çok daha kapsamlı görevler üstlenebiliyor.
AN/APG-81 AESA radarı, Elektro-Optik Hedefleme Sistemi (EOTS) ve gelişmiş veri bağlantıları sayesinde F-35B yalnızca bir taarruz platformu olarak değil, aynı zamanda müşterek harekâtın bilgi merkezlerinden biri olarak görev yapıyor.
ABD Deniz Piyadeleri’nin yeni harekât konseptleri kapsamında F-35B’lerin; amfibi hücum gemilerinden, geçici ada üslerinden ve ileri konuşlanma bölgelerinden faaliyet göstererek Hint-Pasifik’te kritik rol oynaması planlanıyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
 
