Based on this information, write a new short title in Turkish: Paranız askıda kaldı tuzağıyla dolandırıyorlar

Sanal medya ve internet üzerinden yapılan alışverişlerde dolandırıcılık vakaları artarken, uzmanlar vatandaşları sahte reklamlar ve kopya alışveriş sitelerine karşı dikkatli olmaları konusunda uyarıyor. Dolandırıcıların özellikle sponsorlu reklamlar ve yapay zekâ ile oluşturulan sahte profiller aracılığıyla kullanıcıları hedef aldığı belirtiliyor.

DOLANDIRICILAR SANAL MEDYADA FIRSAT ARAYANLARI HEDEFLİYOR

Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, sanal medyanın dolandırıcılar için önemli bir alan haline geldiğini belirterek, kullanıcıların aradıkları ürünlerin karşılarına sponsorlu içerik olarak çıkarılabildiğini söyledi:

“Sanal medya suçun merkezi olduğu için dolandırıcılar, siber suçlular bu ortamda kol geziyorlar. Anahtar kelimeleri zaten sanal medya tuttuğu için otomatik olarak tam aradığı ürün önüne çıkmış oluyor. Sponsorlu olarak da yazıyor. Mesela ‘Bahçe takımı’ diyor. ‘Tam işte istediğim ürün, fırsat’ diyor. Ne yapıyor? Hemen ‘Şimdi al’ deyip onu bir WhatsApp hesabına yönlendirmiş oluyorlar.”

Kırık, sahte profillerin oldukça profesyonel hazırlandığını ve ilk bakışta gerçek hesaplardan ayırt edilmesinin zor olduğunu belirtti:

“Profil o kadar birebir hazırlanmış oluyor ki ilk gördüğünüzde gerçekten bu kişi gerçek diyorsunuz. Ama yapay zekâyla görüntüler oluşturmuşlar.”

SAHTE SİTELER GERÇEKLERİNDEN AYIRT EDİLEMİYOR

Dolandırıcıların güven kazanmak için kullanıcıları gerçek sitelere çok benzeyen sahte internet sitelerine yönlendirdiğini belirten Kırık, adres çubuğunda yapılan küçük değişikliklerin çoğu zaman fark edilmediğini söyledi:

“Gerçek bir alışveriş sitesi yerine sahte bir alışveriş sitesine yönlendiriliyor. Arama motorunda da adres çubuğunda da bir iki harfi değiştirmiş oluyorlar. Ama bakıyorsunuz birebir. Hatta güvenli ödeme sistemlerinin görünümünü bile aynen kopyalamış oluyorlar.”

GÜVEN SAĞLANDIKTAN SONRA İKİNCİ KEZ DOLANDIRIYORLAR

Uzmanlara göre dolandırıcılar ilk aşamada ödeme alarak yetinmiyor. Daha sonra farklı bahanelerle kullanıcıdan yeniden para talep ediyor.

Prof. Dr. Ali Murat Kırık, sürecin nasıl işlediğini şöyle anlattı:

“Ödemeyi tamamla diyor. Dekont çıkıyor. Vatandaş da ödemeyi yaptığını düşünerek dekontu WhatsApp üzerinden gönderiyor. Asıl burada bir kez daha dolandırılıyor. Çünkü bu kez alışveriş sitesi gibi arayan dolandırıcı, ‘Paranız hesabımıza geçmemiş, askıda kalmış. Bir iki gün içinde hesabınıza yatacak. Onay işlemini tamamlamak için ödemeyi tekrar göndermeniz gerekiyor’ diyor.”

Dolandırıcılar, gönderilen paranın daha sonra iade edileceğini söyleyerek mağdurları yeniden ödeme yapmaya ikna etmeye çalışıyor.

AYNI KİŞİDEN DEFALARCA PARA İSTİYORLAR

Kırık, dolandırıcıların farklı gerekçelerle aynı kişiden birden fazla kez ödeme talep edebildiğini belirtti:

“Bu kez de ‘İlan numarasını yazmamışsınız’ diyorlar. İlan numarasını hem rakamla hem yazıyla yazmanız gerektiğini söylüyorlar. Mağdur genellikle üç kez ödeme yaptıktan sonra durumun farkına varıyor. Örneğin 10 bin lira, 10 bin lira, 10 bin lira olmak üzere toplam 30 bin lira gönderdikten sonra dolandırıldığını anlıyor. O noktada dolandırıcılar amaçlarına ulaşmış oluyor.”

GÜVENİLİR SİTELER NASIL KONTROL EDİLİR?

Uzmanlar, internet üzerinden alışveriş yaparken site adreslerinin mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini vurguluyor.

Prof. Dr. Ali Murat Kırık, vatandaşların Ticaret Bakanlığı’nın sistemlerinden yararlanabileceğini belirterek şu tavsiyede bulundu:

“Vatandaşlarımızın yapması gereken iş, adres çubuğundaki linki kopyalamaktır. Ticaret Bakanlığımızın Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi bulunuyor. Bakanlığa kayıtlı sitelerin listesini burada sorgulayabilirsiniz.”