ABD İran’a karşı nasıl bir adım atacak? Hamaney ABD’nin hedefi olur mu?
İran’da 17. gününde devam eden 2 binden fazla kişinin öldüğü protestolarla ilgili ABD Başkanı Donald Trump’tan çarpıcı bir açıklama geldi.
İranlılara “resmi kurumları ele geçirme” çağrısında bulunan ABD Başkanı, “Protesto gösterilerine devam edin, yardım yolda” dedi.
Peki seçenekleri değerlendiriyoruz diyen Trump İran’a karşı hangi adımları atabilir?
İngiliz Telegraph gazetesinin haberine göre Trump’ın önünde 4 seçenek var.
SEMBOLİK SALDIRILAR
İlk seçenek seombolik saldırılar. Bu tarz bir saldırıyla Trump’ın daha önce defalarca dile getirdiği protestocuların öldürülmesi halinde İran’ı vuracağına yönelik vaadini yerine getirmiş olacağı belirtiliyor.
Sembolik saldırıların hedefinde Devrim Muhafızları Ordusu’nun üsleri, füze tesisleri ya da Tahran’daki resmi binalar olabilir.
Ancak bu tarz sembolik saldırıların ABD’nin niyetinin ciddi olmadığı mesajı verebileceği ve ters tepebileceği belirtiliyor.
GENİŞ KAPSAMLI BOMBARDIMAN
ABD’nin önündeki bir diğer seçenek olarak İran’a süreklilik arz eden geniş kapsamlı bir bombardıman var.
Bu tarz bir saldırının daha uzun soluklu olması gerektiği ve yalnızca karargahları değil, devrim muhafızları ve ona bağlı Besiç güçlerinin kullandığı çok sayıda üssü hedef alması gerektiğine dikkat çekiliyor.
Ancak böylesi bir saldırının rejimi gerçekten zayıflatabileceği belirtiliyor.
Bu tarz uzun soluklu bir harekatta kullanılabilecek ABD’nin uçak gemileriyse bölgede değil.
En yakın uçak gemisi USS Abraham, Basra Körfezi’nden binlerce kilometre uzakta, Güney Çin Denizi’nde.
ABD’nin bölgedeki üslerde konuşlu savaş uçaklarını kullanabileceği ancak bu üslerin bulunduğu ev sahibi ülkelerin misillleme korkusuyla üslerin İran’a yönelik sortiler için kullanılmasına izin vermeyebileceği belirtiliyor.
Uzmanlar böylesi bir bombardımanın dahi İran sokaklarındaki rejim şiddetini durdurmasının zor olduğunu söylüyor.
HAMANEY’E YÖNELİK KAÇIRMA YA DA SUİKAST
ABD’de bazı çevreler protestolara yönelik baskının azaltılması ve yeni bir nükleer anlaşma sürecinin başlatılması için müdahale ya da müdahale tehdidinin rejimi geri adım atmaya zorlayabileceğini değerlendiriyor.
Rejim içindeki bir çok ismin yaptırımlar kaldırılmadan İran’ın derinleşen ekonomik ve siyasi krizinin çözülemeyeceğinin farkında olduğu belirtiliyor.
Ancak uzmanlara göre, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in sert ve meydan okuyan açıklamaları bu mesajın kendisine ulaştığını göstermiyor.
Bu nedenle sürecin önündeki “asıl engel” olarak görülmesi halinde Hamaney’e yönelik bir kaçırma ya da suikastin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Uzmanlar Hamaney’e yönelik suikast ya da kaçırmanın büyük riskler teşkil edebileceği konusunda uyarıyor.
Zira böylesi bir adımın Ortadoğu genelinde Şiileri kapsayan bir savaşı tetikleme riski olduğu bunun da bölgedeki ABD askerleri için tehdit oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.
SİBER SALDIRILAR
ABD’nin İran’a yönelik atabileceği bir diğer adımsa siber saldırılar.
Bu seçeneğin ABD’nin İran’da bir bataklığa saplanmaktan kaçınmak için uygun bir adım olabileceği yorumları yapılıyor.
Siber saldırılar kullanarak rejimin iletişim karartmasını kırmak; aktivistlerin dış dünyaya ulaşmasını ve kendi eylemlerini daha iyi koordine etmesini sağlamak; aynı zamanda protestoları bastırmaya çalışan yetkilileri susturmak gibi seçenekler bu kapsamda değerlendiriliyor.
Şu anda devlet medyasının, rejim yanlısı gösterileri yayınlayarak, sokaklardaki kanlı görüntüleri servis ederek protestocuları sindirmeye çalıştığına dikkat çekiliyor.
ABD rejimin propagandasını kırabilmek ve ülke içinden haber akışını sağlayabilmek için İran’a Starlink terminalleri sokabilir ya da devlet televizyonunu siber saldırıyla karartabilir.
ABD Başkanı Donald Trump’a da İran’daki internet kesintisiyle ilgili soru yöneltildi. Trump Starlink’in devreye alınması konusunu Elon Musk’la konuşacağını söyledi.
“WASHİNGTON TÜM SEÇENEKLER İÇİN ÇOK GEÇ KALDI”
Chatham House Ortadoğu ve Kuzey Afrika Programı Direktörü Sanam Vakil Washington’ın önündeki tüm bu seçenekler için çok geç kaldığı uyarısında bulundu. Sanam Vakil eğer bir yanıt verilecekse bu birkaç gün önce yapılmalıydı dedi.
Washington yönetiminin İran’a karşı atacağı adımlarla belki de önündeki en büyük riskse, ABD müdahalesinin İran toplumunda yaratacağı tepki.
Uzmanlar ABD’nin olası bir saldırısının İranlıların ortak düşmana karşı kenetlenmesine yol açabileceği ve halkın öfkesini İran rejiminden, Washington yönetimine kaydırabileceği konusunda uyarıyor.
