Ermenistan’ın Gizli CH-4 Filosu Ortaya Çıktı
Ermenistan’ın, Çin’den tedarik ettiği CH-4 Rainbow silahlı insansız hava araçları (SİHA) ilk kez görüntülendi. Platformlar, 28 Mayıs Cumhuriyet Günü kapsamında düzenlenen askerî geçit töreni hazırlıkları sırasında sergilendi.
Erivan’da kaydedilen görüntülerin, daha önce gündeme gelen ancak resmî olarak doğrulanmayan CH-4 platformlarının Gümrü Hava Üssü’nde konuşlandırıldığı yönündeki iddiaları fiilen doğruladığı değerlendiriliyor.
Ermenistan hükümeti ve Savunma Bakanlığı ise söz konusu tedarik programına ilişkin henüz resmî bir açıklama yapmadı.
Açık kaynak analizlerinde, CH-4 platformlarının 2024-2025 döneminde gizli şekilde teslim alınmış olabileceği belirtilirken, en az iki adet platformun aktif olarak konuşlandırıldığı değerlendiriliyor.
Platformların yanında yer alan altı adet 40 feet’lik ISO konteyner ise dikkat çekti. Analistler, bu lojistik yapının yalnızca platform teslimatına değil; bakım altyapısı, yer kontrol istasyonları ve destek unsurlarını içeren tam kapsamlı bir MALE sınıfı İHA operasyon ekosistemine işaret edebileceğini ifade ediyor.
CH-4’lerin konuşlandırıldığı Gümrü Hava Üssü’nün, Rusya’nın Ermenistan’daki en önemli askerî varlıklarından biri olan 102’nci Rus Askerî Üssü’ne yakın konumda bulunması da jeopolitik açıdan dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
MQ-9 Reaper Benzeri Çin SİHA’sı
Çin devlet şirketi CASC (China Aerospace Science and Technology Corporation) tarafından geliştirilen CH-4 platformu; keşif-gözetleme, hedef işaretleme ve hassas taarruz görevleri için tasarlandı.
Tasarım olarak ABD üretimi MQ-9 Reaper SİHA’sına benzetilen platformun; yaklaşık 30 saate kadar havada kalış süresine ve uydu üzerinden uzun menzilli kontrol kabiliyetine sahip olduğu belirtiliyor.
CH-4’ün ayrıca gece görüş, termal gözlem ve elektro-optik kamera sistemleriyle donatıldığı ifade ediliyor. CH-4 platformu; AR-1 tanksavar füzeleri, lazer güdümlü bombalar ve çeşitli hassas güdümlü mühimmatlarla silahlandırılabiliyor.
Sistemin; derin keşif-gözetleme, hedef koordinatı aktarımı, topçu atış düzeltme ve zırhlı hedeflere yönelik hassas taarruz görevlerinde kullanılabildiği belirtiliyor.
Çin’in son yıllarda CH-4 platformlarını Orta Doğu ve Afrika’daki çeşitli ülkelere ihraç ettiği bilinirken, sistem farklı çatışma bölgelerinde aktif şekilde kullanılıyor.
Karabağ Sonrası Yeni Dönem
Uzmanlara göre CH-4 platformlarının ortaya çıkışı, Ermenistan’ın 2020 Karabağ Savaşı sonrası savunma doktrinini yeniden şekillendirme sürecinin bir parçası olarak değerlendiriliyor.
2020’de Azerbaycan ile Ermenistan arasında yaşanan İkinci Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan ordusu; Türkiye’den tedarik edilen Bayraktar TB2 SİHA’ları ile İsrail yapımı Harop, Orbiter ve SkyStriker gibi kamikaze İHA sistemlerini yoğun şekilde kullandı.
Savaş boyunca Ermenistan’a ait hava savunma sistemleri, tanklar, topçu unsurları ve lojistik konvoylarının insansız hava araçlarıyla hedef alınması, modern savaş konseptlerinde İHA/SİHA kullanımının etkisini ortaya koyan en kritik örneklerden biri haline geldi.
Özellikle Bayraktar TB2 platformlarının gerçekleştirdiği hassas taarruz görüntüleri dünya kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, çatışmalar birçok ülke tarafından “dron savaşı” olarak tanımlandı.
Söz konusu süreçte ağır kayıplar veren Ermenistan’ın, savaş sonrası dönemde hava savunma yapısı, keşif-gözetleme kapasitesi ve insansız sistem doktrinini yeniden şekillendirmeye başladığı değerlendiriliyor.
Askerî analistler, gizli şekilde yürütülen CH-4 konuşlandırmasının yalnızca yeni platform tedarikinden ibaret olmadığını; aynı zamanda operasyonel hazırlık, doktrin entegrasyonu ve yeni savaş alanı konseptlerine uyum arayışının göstergesi olabileceğini ifade ediyor.
Kaynak: SavunmaSanayiST.com
 
