Meme kanseri hastaları oruç tutabilir mi?
Ramazan ayı, manevi arınma ve toplumsal dayanışma ayıdır. Ancak sağlık söz konusu olduğunda, özellikle meme kanseri gibi ciddi bir hastalıkla mücadele eden bireyler için bazı konuların dikkatle ele alınması gerekir. Bu yazıda, meme kanseri hastalarının Ramazan ayında nelere dikkat etmesi gerektiğini, bilimsel veriler ve klinik deneyim ışığında özetlemek istiyorum.
Her hasta aynı değildir
Meme kanseri çok geniş bir hastalık yelpazesidir.
• Aktif kemoterapi alan hasta
• Radyoterapi sürecindeki hasta
• Akıllı ilaç veya hormon tedavisi kullanan hasta
• Takipte, hastalıksız dönemde olan hasta
Her biri farklı şekilde değerlendirilmelidir.
Özellikle aktif kemoterapi alan hastalarda sıvı kaybı, bulantı, halsizlik ve elektrolit dengesizliği riski nedeniyle uzun süreli açlık önerilmez. Bu dönemde bağışıklık sistemi zaten baskı altındadır.
Kemoterapi alan hastalarda oruç
Kemoterapi sırasında:
• Günlük yeterli sıvı alımı şarttır.
• Protein ve kalori dengesi korunmalıdır.
• İlaçların saat düzeni bozulmamalıdır.
Uzun süreli açlık;
• Tansiyon düşüklüğüne,
• Şiddetli halsizliğe,
• Böbrek fonksiyonlarında bozulmaya,
• Enfeksiyon riskinde artışa neden olabilir.
Bu nedenle aktif kemoterapi alan hastalara genellikle oruç önerilmez. Sağlık dinen de önceliklidir.
Hormon tedavisi alan hastalar
Tamoksifen veya aromataz inhibitörü kullanan hastalarda genellikle oruç mümkün olabilir. Ancak:
• İlacın saat düzeni korunmalı,
• Sahur atlanmamalı,
• Günlük en az 1,5–2 litre sıvı alımı iftar ile sahur arasında tamamlanmalı,
• Tansiyon ve kan şekeri dengesi izlenmelidir.
Burada kişisel tolerans belirleyicidir.
Cerrahi sonrası erken dönem
Ameliyat sonrası ilk 3–4 hafta:
• Yara iyileşmesi için protein gereksinimi artmıştır.
• Vücudun toparlanma süreci devam etmektedir.
Bu dönemde uzun süreli açlık önerilmez.
Radyoterapi alan hastalar
Radyoterapi sırasında genel durum iyi ise oruç bazı hastalarda tolere edilebilir. Ancak;
• Cilt reaksiyonları,
• Halsizlik,
• Yorgunluk varsa mutlaka doktorla görüşülmelidir.
Beslenme önerileri (oruç tutabilecek hastalar için)
• Sahur mutlaka yapılmalı.
• Yumurta, yoğurt, peynir gibi kaliteli proteinler tüketilmeli.
• Kompleks karbonhidratlar tercih edilmeli.
• Aşırı şekerli ve kızartmalardan kaçınılmalı.
• İftar yavaş ve bölünerek yapılmalı.
• Günlük sıvı ihtiyacı iftar ile sahur arasında tamamlanmalı.
Meme kanseri hastalarında Ramazan’da oruç kararı kişiye özeldir.
Genel prensip şudur:
Aktif kemoterapi alan hastalara oruç önerilmez.
Stabil ve takipte olan hastalarda ise doktor kontrolünde değerlendirilebilir.
En doğru yaklaşım, hastanın onkoloğu ve cerrahı ile birebir görüşerek karar vermesidir.
Sağlık her şeyden önce gelir. Unutmayalım: İyi bakılmış bir beden, güçlü bir ruhun evidir.
